Göreme'de Ne Oldu?
29 Ekim 2026'da, yoğun yağışın ardından Göreme Açık Hava Müzesi girişi yakınındaki bir peri bacasından kaya parçaları koptu. Olayda can kaybı ve yaralanmalar yaşandı. Başsağlığı diliyoruz; saygımızdan dolayı kişisel ayrıntılara burada yer vermiyoruz.
Nevşehir Valisi olayı yağışın yol açtığı toprak kaymasına bağladı (Hürriyet Daily News). Savcılık soruşturma başlattı ve nedenleri incelemek üzere bilirkişiler görevlendirdi; raporlar henüz beklenmektedir. Yani bu kayanın neden düştüğünü şu an kimse kesin olarak söyleyemez. Bu rehberin geri kalanı peri bacalarının genel davranışını anlatır; bu çökmeye dair bir tespit değildir.
Peri Bacaları Neden Çöker?
Peri bacalarını oluşturan süreç, zamanla onları yıkan süreçle aynıdır. Su ve rüzgâr onları görece yumuşak bir kayaç olan volkanik tüften oyar; çoğunun üstünde alttaki yumuşak gövdeyi koruyan daha sert bir başlık bulunur. Bu koruma kalıcı değildir. Jeoloji Mühendisleri Odası'na göre kaya düşmesi ve çökmede başlıca etkenler kayanın dayanımı, kırık sistemleri, su, sıcaklık değişimleri ve donma-çözülmedir.
Su: yağmur ve kar suyu kayadan aşağı akar, çatlaklara sızar.
Donma ve çözülme: çatlaktaki su donar, genleşir ve çatlağı her seferinde biraz daha açar.
Çatlaklar: çatlaklar yayıldıkça veya gövde inceldikçe kaya dengesini kaybedebilir.
Ortalamada bu çok yavaş bir süreçtir. Kozmojenik yöntemle yapılan bir çalışma, peri bacası başlıklarında 1.000 yılda yaklaşık 3 cm aşınma ölçtü. Ancak yavaş ortalama, sonun da yavaş geleceği anlamına gelmez: çatlaklar kayayı zayıflattıktan sonra son kopma aniden olabilir.
Sadece Doğa mı?
Aşınma doğaldır ve bu coğrafyayı çok uzun süredir şekillendirmektedir. Bu çökmeyi tek başına açıklayıp açıklamadığı ise ayrı bir sorudur ve henüz cevabı yoktur. Yetkililer yağışa işaret ediyor. Koruma alanında çalışan bir mimar ve yerel bir çevre platformu, yakındaki yol çalışmaları, otopark ve yoğun trafiğin de etkili olmuş olabileceğini savunuyor; bunlar görüştür, tespit değildir. Jeoloji Mühendisleri Odası çökmeyi tek bir nedene bağlamıyor ve ayrıntılı inceleme istiyor. Tahmin yürütmek yerine bilirkişi raporlarını beklemeyi tercih ediyoruz.
Başka Peri Bacaları da Çöker mi?
Evet, zamanla çöker. Aşınma durmaz; bu yüzden peri bacaları zaman içinde yıkılmaya devam edecek ve hangisinin ne zaman yıkılacağını kimse bilemez. Yakın örnekler arasında kar suyunun ardından Aralık 2024'te Uçhisar ve Eylül 2025'te Göreme'nin Gaferli Mahallesi var; ikisinde de can kaybı olmadı. Bir uzman başka birçok peri bacasının çöken bacaya benzediği uyarısını yapıyor; Oda da riskli alanların haritalanmasını ve izlenmesini istiyor. Kapadokya Alan Başkanlığı riskli yapıları incelediğini söylüyor; Eylül 2026 tarihli habere göre Göreme'de peri bacalarını restore ediyor ve risk taşıyan başkaları için önleyici çalışma planlıyordu.
Kapadokya'ya Şimdi Gitmek Güvenli mi?
Burada tur düzenliyoruz, yani bu cevapta çıkarımız var; söylediklerimizi bunu aklınızda tutarak değerlendirin. Bunun panik nedeni olduğunu düşünmüyoruz. Alan Başkanı'na göre Kapadokya yılda yaklaşık 4,5 milyon ziyaretçi ağırlıyor ve insanlara zarar veren bir çökme olağan değildir. Bunun ne sıklıkta yaşandığına dair resmi veri bulamadık; bu yüzden ihtimal vermiyoruz ve sıfır risk de vaat edemeyiz.
Okuduğumuz haberlerde yalnızca çökme çevresi güvenlik şeridine alınmıştı ve Vali başka oluşumlarda sorun bildirilmediğini söyledi. Öte yandan İstanbul Teknik Üniversitesi'nden bir jeoloji mühendisliği profesörü koşullar düzelene kadar erişimin durdurulması gerektiğini söyledi, Oda da riskli alanların sınırlandırılmasını öneriyor. Resmi kararlar değişebilir; gitmeden önce güncel durumu kontrol edin. Seyahat etmemeyi tercih ederseniz genel politikamız, tur başlangıcından 48 saat öncesine kadar %100 iade sağlar.
Peri Bacaları Çevresinde Nasıl Güvende Kalınır?
İşaretli yollardan çıkmayın. Başkaları uymasa bile bariyerlere ve giriş yasağı levhalarına uyun.
Kayalara tırmanmayın, ziyarete açık olmayan oyma odalara girmeyin.
Kaya yüzlerinin ve çıkıntıların hemen altında beklemeyin; park ederken ve fotoğraf çekerken de.
Yoğun yağış, kar erimesi ve sert don sırasında ve sonrasında daha dikkatli olun; su ve buz o zaman çatlaklarda etkilidir.
Yeni çatlak veya düşen taş görürseniz uzaklaşın, görevlilere veya rehberinize haber verin.
Rota değişirse rehberinize ve resmi duyurulara uyun. Acil durumda 112'yi arayın.
Kısaca
Peri bacaları aşınma sayesinde vardır ve aşınma er ya da geç her birini yıkacaktır. Bu doğal süreç genellikle çok yavaştır ve insanlara zarar veren bir çökme olağan değildir; bu yüzden korku için bir neden görmüyoruz. Ama bunlar değişen bir coğrafyadaki gerçek kayalardır, risksiz bir gezi noktası değildir; işaretli yollardan çıkmayın ve resmi uyarılara uyun. Göreme'deki çökmenin nedeni bilirkişi raporları yayımlandığında daha net olacaktır. Gezinizi planlamak için Kapadokya ne zaman gidilir rehberimize bakın.